Coppercoat Uygulaması ve Kara Bakım Günlüğü

Zehirli boya sisteminden, Coppercoat gibi uzun ömürlü bakır epoksi sistemlerine geçiş, tekne sahiplerinin verdiği en zorlu ama en ödüllendirici kararlardan biridir. Bu kararın arkasında, sistemin 10-15 yıl süren uzun ömürlülüğü yatmaktadır. Ayrıca ileride yama veya yenileme yapmak gerektiğinde, jelkota kadar tekrar inme kabusunu yaşamadan, sadece 60 kum zımpara ile yüzeyi hafifçe matlaştırıp doğrudan yeni katı atabilme kolaylığı bu sistemin en büyük avantajıdır.

Ancak bu süreçte en kritik faktör boyanın kendisi değil, yüzey hazırlığıdır. Aşağıda, Setur Yalova Marina’da Galene Nomad üzerinde bizzat uygulanan ve zorlu saha tecrübeleriyle revize edilen gerçek bir Coppercoat geçiş günlüğü yer almaktadır.

1. Ekip, Ekipman ve Çevre Hassasiyeti

Uygulama sırasında epoksinin ve Coppercoat’un yüzeyde tüy bırakmaması için solvente dayanıklı kısa tüylü (moher) rulolar stoklandı. Hava sıcaklıklarının epoksinin kap ömrünü (pot life) kısaltacağı göz önüne alınarak malzeme seçimleri buna göre yapıldı.

2. Stratejik Karar: Boya Sökücü Seçimi

Jelkotu yormamak adına solvent içermeyen Owatrol Marine Strip tercih edildi. Solvent bazlı sökücülerin gaz salınımı (outgassing) haftalar sürebilir ve üzerine epoksi kapatıldığında kabarmalara neden olur. Ancak Owatrol, sadece tek bileşenli zehirli boyaları eritebildi, altındaki eski epoksi astarlara etki etmedi. Bu durum, yoğun bir mekanik kazıma sürecini zorunlu kıldı.

📅 Gerçek Zamanlı Kara Bakım Günlüğü ve Çalışma Takvimi

1. Gün (Cumartesi): Lift ve Kimyasal Söküm Denemesi

• Tekne lifte alınarak karaya çekildi ve yüksek basınçlı alt yıkaması yapıldı.
• Gövdenin kuruması için akşam 19:00’a kadar beklendi ve solvent gazı riski yaratmamak için Owatrol sürülüp 12 saat beklemeye bırakıldı.

2. Gün (Pazar) – 5. Gün (Çarşamba): Kazıma ve Zımpara Maratonu

• Owatrol’ün epoksi astarı sökememesi üzerine Cemal ve Selami Kaptanlar ile birlikte mekanik raspa ve orbital zımpara (vakumlu) ile kazıma işlemine geçildi.
• 4 gün boyunca gövde tamamen çıplak jelkota kadar sıyrıldı. Salmadaki paslar ve eski kaplamalar taşlanarak ham metale inildi.

6. Gün (Perşembe): Salma Epoksi Uygulaması (Kritik Aşama) Salma, korozyona en açık bölgedir. Ham döküm demir havayla temas ettiği an paslanma başlar. Bu aşamada West System ürünleri (105 Reçine, 209 Ekstra Yavaş Sertleştirici, 406 Kolloidal Silika ve 407 Düşük Yoğunluklu Dolgu) kullanıldı. Sıcak havada rahat çalışabilmek için 209 Ekstra Yavaş Sertleştirici hayati önem taşıyordu.

• Islak Zımparalama (Wet-Abrading): Salma ham metale taşlandıktan hemen sonra yüzeye saf West System epoksi sürüldü. Epoksi henüz ıslakken üzerinden kaba zımpara ile tekrar geçildi. Bu sayede metal oksijenle temas etmeden gözeneklerine epoksi itilmiş oldu.
• Ardından West System 407 dolgu tozu ile hazırlanan kolay zımparalanabilir macunla salmadaki oyuklar dolduruldu. Akıntı yapmaması gereken yerlerde 406 silika ile kıvam artırıldı.

7. Gün (Cuma): Amin Kusması Temizliği ve Mühürleme

• Kuruyan epoksi macunun üzerindeki suda çözünen Amin Kusması (Amine Blush) tabakası, yeşil Scotch-Brite ve tatlı su ile fırçalanarak yıkandı. Aminlerin yüzeye geri çökmemesi için anında kağıt havlularla tamamen kurulandı.
• Kuruyan yüzey zımpara ile matlaştırıldıktan sonra, zımpara gerektirmeyen “ıslak üstüne ıslak” (wet-on-tacky) kuralıyla 3 kat saf epoksi sürülerek salma mühürlendi.

8. Gün (Cumartesi): Coppercoat Maratonu

• Sabah erken saatte gövde ve salma son kez Scotch-Brite ile yıkanıp hafifçe matlaştırıldı.
• Maskeleme sonrası kısa tüylü rulolarla Coppercoat uygulaması başladı.
• Katlar Arası Süre: Her kat, parmakla dokunulduğunda hafif yapışkan olan ancak boya bulaşmayan “tacky” evresinde (hava sıcaklığına bağlı olarak 30-60 dakika arası) ara vermeden uygulandı. Toplam 6 kat atıldı.
• Uygulama akşam 16:00’da bitti ve bantlar boya kemikleşmeden söküldü.

72 Saat Sonrası: Lift-Up (Payenda Değişimi)

• Coppercoat’un basınca dayanıklı hale gelmesi için su temasından uzak 72 saat beklendi.
• Tekne askıya alınarak payenda yerleri değiştirildi.
• Açığa çıkan eski takoz altlarına, tüm süreç (zımpara, epoksi mühürleme ve wet-on-tacky Coppercoat) aynı hassasiyetle lokal olarak uygulandı.

Özel Bir Teşekkür ve Kapanış

Bu zorlu ve stresli kara bakım sürecinde, sadece teknik zorluklarla değil, zamanla ve hava şartlarıyla da yarıştık. İnsan böyle anlarda, omuz omuza verdiği dostların ve güler yüzlü komşuların değerini çok daha iyi anlıyor.

Öncelikle, sabahın erken saatlerinden akşamın karanlığına kadar zımpara makinesinin tozunu benimle birlikte yutan, muazzam bir efor ve çevre hassasiyetiyle çalışan değerli dostlarım Cemal Kaptan ve Selami Kaptan’a (Atom Karınca) sonsuz teşekkürler. Sahadaki o yorucu günlerde dostluklarıyla moral veren, kahve molalarımızı güzelleştiren sevgili komşularım Hande Kaptan (Deep Blue Sea), Nezih Kaptan (Emela), Sarp Kaptan (Senna), Kadir Kaptan’a (Tuzlu 2) yanımda oldukları için ve deneyimleri ile Fırat Kaptan (Sailing Mia)’ya destekleri için minnettarım.

Son olarak; bu maraton boyunca bizlere her konuda olağanüstü bir anlayış gösteren, yardımlarını esirgemeyen Setur Yalova Marina ekibine özel bir parantez açmak isterim. Sürecin başından sonuna kadar desteklerini hissettiğimiz başta Marina Müdürü Ümit Gölgeci olmak üzere; sahadaki ve ofisteki çözüm odaklı yaklaşımlarıyla işimizi inanılmaz kolaylaştıran Mustafa Bey, Ayşe Hanım, Sinan Bey ve diğer tüm marina çalışanlarına sonsuz teşekkürlerimi sunarım.

Hepinizin profesyonel ve sıcak yaklaşımı olmasaydı, bu zorlu refit sürecini bu kadar pürüzsüz atlatmamız mümkün olmazdı. Pruvanız neta, rüzgarınız kolayına olsun!

Ek Bölüm – Uygulama Öncesi Hazılık ve Prosedür

(Çalışma öncesi hazırlanmıştır. Yukarıda yayınlanan makale içerisinde prosedür sonucunda karşılaşılan detaylar yer almaktadır. Ek olarak parantez içerisinde işaretlenmiş kısımlar çalışma sonrası deneyimleridir.)

BAVARIA 36 — GÖVDE VE SALMA BAKIM PROTOKOLÜ

Marine Strip Uygulaması · Jelkot ve Metal Salma Hazırlığı · West System Epoksi Prosedürleri Coppercoat Uygulama Öncesi Yüzey Hazırlık Teknik Kılavuzu

1. Marine Strip Uygulama ve Kazıma

1.1  En Kritik Ön Hazırlık: Alüminyum Koruma Zırhı

⚠ Hayati Uyarı Bavaria 36 üzerinde Volvo Penta marka motora bağlı bir saildrive (kuyruklu) motor sistemi ve alüminyum/bronz pervane bulunmaktadır. Marine Strip’in kesinlikle alüminyum yüzeylerde kullanılmaması gerekir; aksi takdirde alüminyum metale ciddi şekilde zarar verir ve aşındırır.

• Ne Yapılmalı?: Uygulamaya başlamadan önce saildrive kuyruğunu, pervaneyi ve soymak istemediğimiz alüminyum/metal tüm aksamları kalın naylonlar ve kaliteli maskeleme bantlarıyla kusursuz bir şekilde sararak koruma altına alınmalı. (*Saildrive bakımı ayrıca yapılmıştır ancak coppercoat ile doğrudan temas etmesine izin verilmemiştir.)

1.2  Doğru Hava ve Ortam Koşulları

• Sıcaklık Aralığı: Uygulamayı 5°C ile 35°C arasındaki sıcaklıklarda gerçekleştirmeli.
• Gölge Tercihi: Marine Strip’i kesinlikle doğrudan yoğun güneş ışığı altında veya sıcaktan kavrulmuş gövde yüzeyine uygulanmamalı. Eğer mümkünse teknenin gölgede kalan taraflarından çalışmaya başlanmalı veya akşamüstü saatleri tercih edilmeli. (*Çalışmaya özellikle akşam saatlerinde başlanmıştır. Uygulama sürecinde en düşük hava sıcaklığı 22 derece oldu.)

1.3  Uygulama Tekniği ve Kalınlık

Sentetik fırça veya sentetik rulo kullanarak jelkotun üzerine kalın bir kat halinde Marine Strip uygulanmalı. Ürünü çok ince sürmek, kalın zehirli boya katmanlarını çözmeye yetmeyecektir. Ürün, jel yapısı sayesinde dikey yüzeylerde akma yapmadan tutunacaktır.

1.4  Bekleme (Temas) Süresi ve Kurumayı Önleme

• Zamanlama: Eski kirlenme önleyici zehirli boyaları tamamen yumuşatabilmesi için Marine Strip’e en az 12 saat etki etme süresi tanınmalı. Bu yüzden ilk gün planımızda belirttiğimiz gibi akşamüstü sürüp gece boyunca çalışmaya bırakmak en verimli yöntemdir.
• Kuruma Kontrolü: Ürünün yüzeyde kurumasına kesinlikle izin vermemeli. Eğer Yalova sıcağında veya rüzgarda kurumaya başladığını fark edilirse, üzerine hafifçe tatlı su püskürterek nemlendirmeli. Su, jelin tekrar aktifleşmesini sağlayacaktır.

1.5  Jelkotu Çizmeden Kazıma ve Sökme Tüyoları

• Aşağıdan Yukarıya Doğru: Dikey yüzeyleri temizlerken, çizgiler oluşmasını önlemek için her zaman down-to-up (aşağıdan yukarıya doğru) çalışılmalı.
• Raspa Seçimi: Metal keskin raspalar yerine, jelkotu çizme riski olmayan sert plastik raspalar veya kenarları yuvarlatılmış geniş spatulalar kullanılmalı. Boya zaten jöle gibi yumuşayacağı için ağır bir kazıma kuvvetine ihtiyaç kalmayacaktır.
• Basınçlı Yıkama ve Sıcak Su Mucizesi: Yumuşamış boyayı ve jeli yüzeyden sökmek için sert sentetik ovma fırçası ve boya kazıyıcılar kullanabilir.
  • Alternatif olarak, marinada maksimum 60 bar (870 psi) basınca ayarlanmış bir basınçlı yıkama makinesi kullanmak işinizi inanılmaz kolaylaştıracaktır.
  • Profesyonel Tüyo: Eğer imkan varsa, durulama esnasında sıcak su kullanmak boyanın çözünmesini ve sökülmesini çok büyük oranda kolaylaştırır.

1.6  Kimyasal Kalıntıları Temizleme ve Durulama

• Boya söküldükten sonra jelkot üzerinde hiçbir kimyasal film kalmaması gerekir. Aksi halde daha sonra uygulayacağımız epoksi astar jelkota tutunamaz.
• Jelkot gözeneksiz bir plastik türevi olduğu için ahşapta olduğu gibi asitli bir nötralizatör (Deck Cleaner vb.) kullanılmasına gerek yoktur.
• Kazıma işlemi tamamen bittikten sonra tüm gövdeyi bol taze temiz su ile yıkayıp durulanması temizlik için tamamen yeterlidir.

💡 NOT Owatrol Marine Strip boya sökücüyü salmada (pik döküm/metal) güvenle kullanabilir. Marine Strip, alüminyum hariç tüm metaller, jelkot ve ahşap üzerinde tamamen güvenlidir. Ancak salmada sökücü kullanımı teknik olarak isteğe bağlıdır ve salmanın üzerindeki eski zehirlinin durumuna göre karar verilmelidir.

• Neden Kullanmalı? (Önerilen Yol): Eğer salmanın üzerinde kalın, katmanlaşmış eski zehirli boya varsa, doğrudan spiral zımpara veya raspaya girişmek zımpara disklerinin saniyeler içinde ısınan zehirli boyayla dolup tıkanmasına (sıvanmasına) yol açar. Marine Strip’i salmaya da sürüp eski zehirliyi yumuşatıp spatula ile kabasını almak, sonrasında yapılacak “parlak metal zımparası” (bright metal) aşamasını inanılmaz derecede kolaylaştırır ve malzeme tasarrufu sağlar.
• Ne Zaman Doğrudan Zımparalamalı?: Eğer salmadaki eski zehirli boya zaten çok ince bir katman halindeyse, boya sökücüyle uğraşmadan doğrudan spiral tel fırça veya kalın zımparayla (36-40-60 kum) kazımaya geçilebilir.
• Unutulmaması Gereken Teknik Kural: Boya sökücü kullanılsa dahi, West System epoksiyi uygulamadan hemen önce metal salmayı parlayana kadar (temiz gri/metal rengi) zımparalamanız/raspalamak zorunludur. Epoksi metalin oksitlenmemiş temiz yüzeyine tutunmalıdır.

2. Jelkotun Zımparalanması (80–120 Kum Zımpara) Aşaması

Eski zehirli boyayı Marine Strip ile jelkota kadar indirdikten ve gövdeyi bol tatlı su ile durulayıp tamamen kuruttuktan sonra, sıra uygulamanın en kritik aşamalarından biri olan jelkot zımparasına gelir. Epoksi sistemleri (gerek West System astarınız gerekse Coppercoat), jelkot gibi gözeneksiz sert plastik yüzeylere kimyasal olarak bağlanamaz; tutunabilmek için tamamen mekanik bir diş (Secondary Bond) ararlar. Bu aşama adım adım şu kurallarla yönetilmeli:

A. Doğru Ekipman ve Zımpara Seçimi

• Ekipman: Kesinlikle dust-extraction (toz emişli) profesyonel bir orbital zımpara makinesi (eksantrik zımpara) kullanılmalı. Elle zımpara yapmak hem homojen bir pürüzsüzlük vermez hem de kısıtlı zamanınızda çok yorar. (*Flap disk kesinlikle kullanılmamalı. Kazıma yapılırken daha önce flap disk kullanıldığı ve bazı bölgelerde jelkota hasar verdiği görüldü. Orbital zımpara kazıma işlemini eşit olarak yapmaktadır.
• Zımpara Kumu: Coppercoat ve West System kılavuzları jelkot hazırlığı için 80 ila 120 kum (grit) zımpara disklerini şart koşar. Tavsiye, eğer jelkot yüzeyinde hafif pürüzler ve eski astar kalıntıları varsa işe 80 kum ile başlayıp, yüzeyi düzeltmek için 120 kum ile bitirmektir.

B. Uygulama Tekniği ve Görsel Kontrol

• Zımpara jelkot üzerinde dairesel hareketlerle, bastırmadan ama eşit şekilde gezdirilmeli.
• Hedef: Jelkotun üzerindeki tüm parlaklığı alıp tamamen mat (dull) bir yüzey elde etmektir. Zımpara bittiğinde gövdeye yandan ışık tutarak bakılır; en ufak bir parlak veya kaygan nokta dahi kalmamış olmalıdır. Parlak kalan her nokta, gelecekte Coppercoat’un pul pul döküleceği bir zayıf halkadır.

C. Ozmos ve Jelkot Hasarı Kontrolü (Zamanlama Fırsatı!)

• Jelkot tamamen matlaşınca, gövde çok dikkatli bir şekilde incelenmeli.
• Eğer jelkot üzerinde su fıtığı benzeri küçük kabarcıklar (ozmos blisterleri) görülüyorsa, bunları spatula ucuyla patlatılarak asitli sıvı gelip gelmediğini kontrol edilmeli. Şüpheli yerleri West System kılavuzuna uygun olarak lokal zımparayla açılmalı. Hazırlanan West System epoksi dolgu (105/206 + 407 macun) buraları kapatmak için de mükemmel bir malzemedir.

D. Zımpara Tozunun Temizliği ve Solvent Kuralı

• Zımpara işlemi bittiğinde gövdede muazzam miktarda ince toz birikecektir. Bu toz önce yumuşak bir fırça veya kuru bezle süpürülmeli.

⚠ Hayati Uyarı Gövdedeki kalan mikro tozları ve yağı temizlemek için asla aseton, tiner veya benzeri yağ bazlı solventler kullanmamalı. Aseton, jelkot üzerinde gözle görülmeyen mumsu bir kalıntı bırakarak epoksinin yapışmasını tamamen bloke edebilir.

• Doğru Yöntem: Tozu temizlemek için gövdeyi tatlı suyla yıkayıp kurumaya bırakabilir veya İzopropil Alkol (IPA) ile ıslatılmış temiz mikrofiber bezlerle silenebilir.

3. Metal Salmanın Hazırlanması ve İlk Epoksi Katının Uygulanması

Metal salmanın temiz metal aşamasına indirilmesi ve korozyon önleyici ilk kat saf epoksinin (105/209) “ıslak zımpara” tekniğiyle metal üzerine uygulanması.

105/209 epoksi sistemini seçtiğimiz için karışım oranı hacimsel olarak 3:1 (ağırlıkça ise 3.5:1) olduğunu unutmamalı. Ayrıca, 209B’nin minimum çalışma sıcaklığının 21°C olduğunu ve 22°C civarında ince film kürleşmesinin 20 ila 24 saat süreceğini akılda tutarak, marina gecelerinde salma çevresini rüzgardan korumak ve sıcak tutmak (örneğin salma etrafına geçici bir naylon branda çekmek) kürlenmeyi garantiye alacaktır.

İşte West System kılavuz standartlarına göre Metal Salmanın Hazırlanması ve “Epoksi Altında Islak Zımpara” (Wet-Abrading) Tekniği:

Adım 1 — Kaba Temizlik ve Parlak Metal Seviyesine İndirme

Demir döküm (pik) salmalar gözenekli yapılardır ve gözeneklerinde nem, pas ve tuz barındırır.

1. Mekanik Raspa: Salmadaki tüm eski boya, astar ve pas katmanlarını spiral taşlama (canavar) ucuna takılacak tel fırça veya kalın zımpara diskleri (36-40 kum) ile tamamen temizlenmelidir.

2. Hedef Görünüm: Metal yüzeyinin tamamen parladığı, temiz gri/gümüş renkli “Bright Metal” (parlak metal) aşamasına ulaşmalı.

3. Toz Temizliği: Raspalama biter bitmez yüzeyde biriken metal tozlarını kuru bir fırça ile süpürülmeli ve hemen ardından İzopropil Alkol (IPA) ile silerek yağı ve kalan mikro parçacıkları arındırmalı.

Adım 2 — En Kritik Aşama: Epoksiyle “Islak Zımpara” (Wet-Abrading) Tekniği

⚠ Neden Bu Kadar Kritik? Demir parlatıldığı andan itibaren havadaki nemle birleşerek saniyeler içinde gözle görülmeyen bir mikro-oksit (pas) tabakası oluşturur. Eğer epoksi doğrudan bu kuru yüzeye sürülürse, pas tabakası zamanla epoksinin metalden ayrılmasına (delaminasyon) yol açar. West System wet-abrading tekniği bu riski sıfıra indirir.

1. Epoksinin Karıştırılması: Küçük bir kapta 105 Reçine ve 209B sertleştiriciyi 3:1 oranında en az 1 dakika boyunca, köşeleri de kazıyarak homojen bir şekilde karıştırmalı.

2. İlk Katın Sürülmesi (Neat Epoxy): Karışımı salmanın küçük bir bölgesine (yaklaşık 50×50 cm) rulo veya fırça yardımıyla saf (neat/inceltilmemiş) şekilde hemen sürülmeli. Bu aşamada epoksi metalin gözeneklerine nüfuz etmeye başlar.

3. Epoksi Üzerinden Zımpara (Wet-Abrading): Epoksi henüz tamamen ıslakken, 80 kum zımpara (veya ıslak zımpara takozu) alınarak ve epoksi tabakasının üzerinden metali zımparalamaya başlanmalı.

• Neden bu işlem yapılır? Zımpara metalde yeni çizikler açarken, ortamda oksijen olmadığı için (çünkü metalin üzeri epoksiyle kaplıdır) metal oksitlenemez. Açılan yeni mikroskobik dişlerin içine doğrudan taze epoksi dolar ve metal ile epoksi arasında kimyasal olarak kusursuz, oksijensiz ve paslanmaz bir mekanik bağ kurulur.

4. Düzeltme: Zımparalama bittikten sonra, yüzeydeki fazla epoksiyi plastik raspa (spatula) ile hafifçe sıyırıp pürüzsüzleştirilmeli. Bu tekniği parça parça tüm salma yüzeyine uygulayarak ilk katı tamamlanır.

Adım 3 — Epoksi Macun (Çukur Dolgusu) ve Sonraki Katlar

İlk kat ıslak zımparalanmış epoksi jelleşmeye (green stage/yapışkan aşama) başladığında, üzerine sonraki katların uygulanmesı için hazır demektir.

1. Çukur Dolgusu (Macun): İlk kat epoksi jelleştiğinde (koli bandı yapışkanlığına geldiğinde), 105/209 epoksi karışımına 407 Düşük Yoğunluklu dolguyu (ve dikeyde akmaması için çok az 406 colloidal silica) ekleyerek fıstık ezmesi kıvamında bir macun hazırlanır. Salmadaki derin kraterler ve çukurlar bu macunla doldurulur.

2. Katlar Arası Geçiş: Macun kuruduktan sonra (Gün 3 planımızda) yüzeyi zımparalayıp pürüzsüzleştirilir. Ardından salmaya bariyer koruması sağlamak amacıyla 2., 3. ve 4. kat saf West System epoksiyi uygulanır.

3. 105/209 sistemi ile katlar arasında her katın hafif yapışkan (tacky) hale gelmesini beklenmeli. Bu yapışkanlık evresinde yeni kat sürülürse, arada zımpara yapmaya gerek kalmadan katlar kimyasal olarak birbirine bağlanacaktır (Primary Bond).

💡 NOT WEST SYSTEM teknik kılavuzuna göre, epoksi katları arasındaki kimyasal yapışmayı (Primary Bond) zımpara yapmadan sağlamak için en doğru zamanın belirlenmesini sağlayan bu evreye “İlk Kürleşme Aşaması” (Initial Cure / Green Stage) adı verilir.

Yapışkanlık Evresini Anlamak İçin Test Yöntemleri

1. Maskeleme Bandı (Masking Tape) Testi

• Nasıl Yapılır?: Eldivenli parmakla epoksi yüzeyine hafifçe dokunulur.
• Nasıl Anlaşılır?: Yüzeyin hissi tam olarak bir maskeleme bandının (veya koli bandının) yapışkanlığı gibi olmalıdır. Parmağımızı çektiğimizde yüzey parmağınızı hafifçe tutmalı/çekmeli, ancak parmağımıza kesinlikle ıslak epoksi bulaşmamalıdır.
• Eğer parmağımıza yaş epoksi bulaşıyorsa, epoksi henüz sıvı aşamadadır ve üzerine kat atmak için erkendir (yeni sürülen kat alttakini çözüp akıtabilir). Eğer yüzey pürüzsüz ve tamamen kuruysa (tack-free), yapışkanlık evresi kaçırılmıştır.

2. Tırnak Testi (Thumbnail Test)

• Nasıl Yapılır?: Epoksi yüzeyine başparmak tırnağımızla hafifçe bastırmalıyız.
• Nasıl Anlaşılır?: Epoksi, sert bir kauçuk kıvamına gelmiş olmalıdır. Tırnağımızla bastırdığınızda epoksi üzerinde hafif bir göçük/iz bırakabiliyor olmalıyız.
• Eğer tırnağımız içeri kolayca batıyorsa henüz çok yumuşaktır. Eğer hiç iz bırakamıyorsanız epoksi tamamen sertleşmiş ve katı faza (Solid State) geçmiş demektir.

Yapışkanlık Evresini Yakalamanın Önemi ve Zaman Sınırı

• Kimyasal Bağ Avantajı: Epoksi bu yapışkan (tacky) evredeyken üzerine atacağımız yeni kat epoksi, alttaki kat ile kimyasal olarak bütünleşir (fused primary bond). Bu sayede katlar arasında amin kusmasını temizleme (yıkama) ve zımpara yapma zorunluluğu tamamen ortadan kalkar.
• Zaman Sınırının Aşılması (Secondary Bond): Epoksi bu yapışkanlık evresini midway (orta aşama) civarında kaybedip tamamen “Tack-Free” (yapışkan olmayan) ve sert (Solid) hale geldiğinde artık kimyasal olarak bağlanamaz. Bu aşamadan sonra yeni kat uygulamak için epoksinin tamamen kürleşmesini beklemek, ardından yüzeydeki mumsu amin kusmasını suyla yıkayarak temizlemek ve yüzeyi 80 kum zımpara ile matlaştırarak mekanik bir tutunma (Secondary Bond) oluşturmak zorunludur.

Salma astarı uygulamasında (Gün 3 planımızda), her katı yaklaşık 1,5–2 saatte bir (hava sıcaklığına bağlı olarak) bu yapışkanlık evresini takip ederek zımparasız ve kesintisiz şekilde üst üste uygulanmalıdır.

4. Salma Çukur Doldurma ve Tesviye (Fairing) İşlemleri

Teknenin salmasındaki çukurları doldurmak, salma-gövde birleşim hattını çekmek ve pürüzsüz bir hidrodinamik form elde etmek için uygulanacak West System 105B Reçine / 209B Ekstra Yavaş Sertleştirici bazlı macun hazırlama, uygulama ve zımpara tesviye (fairing) adımları teknik kılavuz standartlarına göre şu şekildedir:

4.1. Epoksi Macununun Hazırlanması (Karıştırma ve Kıvam)

Epoksi macunu hazır satılan bir ürün değildir; saf epoksi ile dolgu tozlarının doğru adımlarla karıştırılmasıyla elde edilir.

• Adım 1 – Saf Epoksinin Hazırlanması: Macun yapmaya başlamadan önce, reçine ve sertleştiriciyi kesinlikle dolgu eklemeden önce karıştırmalıdır. 105 Reçine ve 209B Sertleştiriciyi hacimsel olarak tam 3:1 oranında (üç ölçek reçineye bir ölçek sertleştirici) temiz bir kaba alınmalıdır. Karıştırma çubuğu yardımıyla, kabın kenarlarını ve taban köşelerini de sıyırarak en az 1 dakika boyunca homojen şekilde karıştırılmalıdır.
• Adım 2 – Dolgu Tozlarının Eklenmesi: Sade karışım bittikten sonra, 407 Düşük Yoğunluklu Tesviye Dolgusunu yavaş yavaş karışıma eklemeye başlanmalıdır.
  • Hedef Kıvam: Karışım tam bir “Fıstık Ezmesi” (Peanut Butter) kıvamına gelmelidir. Karıştırma çubuğunu macundan kaldırıldığında oluşan dik tepeler dik durmalı ve aşağı süzülmemelidir. Macun ne kadar kalın (bol tozlu) hazırlanırsa, kuruduğunda zımparalaması o kadar kolay olacaktır.
  • Dikey Yüzey Güvencesi (406 Eklenmesi): Salma dikey bir yüzey olduğu için, macunun aşağı doğru kaymasını (sarkmasını) engellemek amacıyla karışıma 407 ile birlikte çok az (bir çimdik) miktarda 406 Kolloidal Silika eklenebilir. Bu, macuna dikeyde tutunma (sag-resistance) özelliği kazandırır.

4.2. Macunlama Öncesi “Wet-Out” (Ön Islatma) Tekniği

Kuru zımparalanmış metal salmaya veya jelkota doğrudan kalın macun sürülürse, macun yüzeye tam nüfuz edemez ve yapışma zayıf kalır.

• Wet-Out Uygulaması: Macunu çekmeden hemen önce, yüzeye rulo veya fırça yardımıyla ince bir kat saf (içine dolgu eklenmemiş) 105/209 epoksi karışımı sürülmeli. Bu saf epoksi yüzeydeki mikroskobik gözeneklerin içine işleyerek bir köprü görevi görür.

⚠ Dikey Yüzeylerde Akma Uyarısı Saf epoksiyi sürer sürmez üzerine ağır epoksi macun çekilirse, macunun ağırlığı altındaki ıslak epoksiyle birleşerek dikey yüzeyden aşağı kayabilir. En doğru yöntem, wet-out olarak sürülen saf epoksinin hafifçe jelleşmesini (yapışkan/tacky hale gelmesini) beklemek, ardından macunu bu yapışkan katın üzerine spatula ile uygulamaktır.

4.3. Macunun Uygulanması (Trowelling)

• Hazırlanan fıstık ezmesi kıvamındaki macunu sert plastik spatula (Spreaders) yardımıyla salmadaki çukurlara iyice bastırarak doldurulmalıdır. Bastırmak, içeride hava boşluğu (air pocket) kalmasını engeller.
• Macunu spatula ile düzeltirken, çevre yüzey kotundan çok hafifçe yüksek (şişkin) bırakılmalı. Çünkü epoksi kürlenirken çekme yapmasa da, zımpara esnasında çevreyle sıfırlayabilmek için bu paya ihtiyaç olur.
• Çevredeki fazla macun kalıntılarını henüz yaşken spatulayla sıyırarak temizlenmeli; kuruduktan sonra temizlemek çok daha zor olacaktır.

4.4. Kürlenme ve Bekleme Süresi

• 105 Reçine ve 209B sertleştirici karışımı, Yalova sonu sıcaklıklarında (ortalama 22°C) tamamen katılaşmak (zımparalanabilir sertliğe ulaşmak) için en az 20 ila 24 saat bekleme süresine ihtiyaç duyar.
• Macun kururken salma etrafını neme, rüzgara ve sabaha karşı oluşabilecek çiğ (ıslaklık) etkisine karşı korunmalı; nem epoksinin yapısını bozabilir.

4.5. Çok Kritik “Zımpara Öncesi Yıkama” Adımı (Amin Kusması)

⚠ Neden Zorunlu? Epoksi kürlenirken yüzeyde mumsu, kaygan bir tabaka (amin kusması / amine blush) oluşturur. Bu tabakayı temizlemeden doğrudan zımparaya girişilirse, bu mumsu yapı zımpara kağıdınızın dişlerini saniyeler içinde doldurarak kağıdı kullanılamaz hale getirir.

• Nasıl Yapılır?: Zımpara makinesini çalıştırmadan önce, tüm macunlu ve epoksili yüzeyleri bol tatlı su ve yeşil Scotch-Brite süngerle iyice ovalayarak yıkanmalıdır. Çözünen amin tabakasını yüzey kurumadan temiz kağıt havlularla kurulayarak yüzeyden uzaklaştırılmalıdır.

4.6. Zımparalama ve Tesviye (Sanding & Fairing)

• Güvenlik: Epoksi ve dolgu tozlarını solumamak için kesinlikle yüksek korumalı bir toz maskesi (koruyucu gözlükle birlikte) kullanılmalıdır.
• Zımpara Seçimi: Kalın macun fazlalıklarını hızla düzlemek için işe 60 veya 80 kum zımpara ile başlanmaldır. Salmanın orijinal hidrodinamik kavisli formuna (konturuna) yaklaşıldığında, yüzeyi pürüzsüzleştirmek için 80 ila 120 kum zımparaya geçiş yapılır.
• Kontrol: Elimizi gövdede ve salmada gezdirerek tüm dalgalanmaları, çukurları hissetmeliyiz. Gerekirse ışığı gövdeye paralel tutarak gölgelerden düşük kalan alanları tespit edilmeli ve lokal olarak ikinci kat macun uygulamasını aynı adımlarla tekrarlanmalıdır.

4.7. Mühürleme (Sealing — Son Kat Saf Epoksi)

Zımpara işlemi bittikten sonra elde edilen pürüzsüz yüzey, dolgu tozlarından (407) ötürü mikroskobik düzeyde açık gözenekli ve emici bir yapıdadır.

• Bu alanları neme karşı %100 su geçirmez kılmak ve gözenekleri kapatmak için, tesviyesi bitmiş tüm macunlu alanların üzerine rulo ile en az bir veya iki kat sade (saf) West System 105/209 epoksi mühürleme katı uygulanmalıdır.
• Bu son kat kuruduktan sonra yine tatlı suyla amin kusmasını yıkayıp hafifçe zımparalayarak Coppercoat uygulamasına hazır, taş gibi pürüzsüz bir zemin elde etmiş olunacaktır.

5. Coppercoat Uygulaması (Büyük Uygulama Günü)

Coppercoat, su bazlı ve solvent içermeyen çok özel bir epoksi kirlenme önleyicidir. Ancak klasik zehirli boyalardan farklı olarak fiziksel değil kimyasal olarak kurur. Bu nedenle karıştırma oranları, zamanlama ve rulo teknikleri hayati önem taşır. 31 Ağustos tarihindeki uygulamamız için adım adım tüm teknik detaylar ve pratik tüyolar aşağıda sıralanmıştır:

5.1  Ekipman ve Alan Hazırlığı (Uygulamadan Önce)

• Doğru Rulo Seçimi: Coppercoat kesinlikle fırça ile uygulanmaz. Uygulama için kısa tüylü simüle mohair (short-pile simulated mohair) rulo veya yüksek kaliteli neoprene sünger rulo kullanılmalı. Karton göbekli (cardboard-backed) ucuz sünger rulolar kesinlikle kullanılmamalı; epoksi kartonu çözerek rulonun dağılmasına yol açar.
• Kişisel Koruyucu Ekipmanlar: Epoksi cildi hassaslaştırabileceğinden koruyucu eldiven ve gözlükler mutlaka takılmalı.
• Çalışma Ekibi: Gövde alanı yaklaşık 26-28 m² olduğu için, bu işi tek başına yapmak kısıtlı sürede çok zorlar ve boyanın kapta jelleşmesine neden olur. En ideal ekip 3 kişidir:
  • 1. Kişi: Sadece boyayı taze taze karıştırır, çöken bakırları homojenize eder ve rulo tepsilerine dağıtır.
• • 2. Kişi: Rulo ile boyayı gövdeye yayar.
  • 3. Kişi (Tarama/Tipping-off): Hemen arkadan gelerek kuru bir rulo ile hafifçe geçip akıntıları ve rulo izlerini pürüzsüzleştirir.

5.2  Karıştırma Ritüeli (Mixing the Gloop)

Coppercoat üç bileşenden oluşur: Pack A (reçine), Pack B (sertleştirici) ve saf bakır tozu (bag of fine copper powder).

• Sadece 1 Ünite (1 Litre) Karıştırılır: Atık oluşmasını ve boyanın kapta erken ısınarak jelleşmesini önlemek için Coppercoat’u her seferinde sadece 1 litrelik üniteler halinde karıştırılmalı.
• A ve B’yi Karıştırın: Uygun boyutlu plastik bir kaba önce Pack A ve Pack B’yi boşaltıp kendi aralarında iyice karıştırılmalı.
• Bakır Tozunu Ekleyin: Karıştırmaya devam ederken bakır tozunu yavaşça eklenir. Tüm bakır tozunun tamamen homojen hale geldiğinden ve sıvının içinde askıda (suspension) kaldığından emin olana kadar karıştırmaya devam edilir.

⚠ İnceltici (IPA) Ekleme — Hayati Detay Karışım homojen olduktan sonra, akışkanlığı rahatlatmak için en fazla %5 oranında İzopropil Alkol (IPA) eklenmeli ve karıştırılmalı. IPA her zaman karıştırma işleminin en başında eklenmelidir. Boya kapta durdukça kalınlaşır; ancak kalınlaşmış boyaya sonradan IPA eklemek kimyasal kürlenme yapısını tamamen bozar. Pratik ölçü olarak, yarım litrelik tiner şişesi kapağıyla her 1 litrelik üniteye yaklaşık 3 kapak IPA yeterlidir.

• Kullanım Sırasında Karıştırma: Bakır çok ağır bir metal olduğundan kapta hızla dibe çöker. Boyayı rulo tepsisine dökmeden hemen önce çöküntüyü dağıtmak için kabı mutlaka tekrar karıştırılmalıdır.

5.3  Kap Ömrü (Pot Life) Yönetimi

Yalova’da Ağustos sonu hava sıcaklıkları 25-30°C bandında olmaktadır. Sıcaklık arttıkça kimyasal reaksiyon hızlanır ve boyanın kapta kalma süresi (kap ömrü) kısalır.

• 20°C sıcaklıkta: Kap ömrü yaklaşık 30 dakikadır.
• 30°C sıcaklıkta: Bu süre 20 dakikaya düşer.
• Pratik Önlem: Karışım biter bitmez boyayı kapta bekletilmeden, derhal rulo tepsisine dökülmelidir. Tepsideki geniş yüzey alanı ısının yayılmasını sağlayarak reaksiyonu yavaşlatır ve daha fazla çalışma süresi tanır. Boyayı tepside de rulo ile sık sık hareket ettirerek bakırın dibe çökmesi engellenmelidir.

5.4  Islak Üzerine Islak (Wet-on-Tacky) Uygulama Teknikleri

Coppercoat’un koruma kalınlığı olan minimum 360 mikron yaş film kalınlığına ulaşmak için consecutively en az 4 ila 5 kat atılması zorunludur. Katlar arasındaki yapışma kimyasal olmalıdır ve bu yüzden tüm katlar aynı gün içinde kesintisiz olarak uygulanmalıdır.

• Uygulama Döngüsü: Bavaria 36 üzerinde iskeleden başlayıp sancağa doğru ilk katı bitirdikten sonra, başlangıç noktası muhtemelen bir sonraki katı kabul edecek yapışkanlığa (tacky) gelmiş olacaktır (yaklaşık 20°C’de 1 saat). Dolayısıyla boyama işlemi durmaksızın devam eden kesintisiz bir döngüdür.
• İnce Katlar Halinde Uygulama: Asla tek bir katı kalın sürmeye çalışılmamalı. Kalın sürülen katlar dikey yüzeylerde akıntı (runs) ve sarkmalara (sagging) neden olur. Her zaman ince katlar sürün; boyanın gücü katmanların birbirine kimyasal bağlanmasıyla oluşacaktır.
• Yön Değiştirme (Cross-Rolling): Ruloyla boyayı sürerken her katta yön değiştirilmelidir (örneğin 1. kat dikey hareketlerle, 2. kat yatay hareketlerle). Bu yöntem, yüzeyde mikro düzeyde boyanmamış kör nokta kalmamasını garanti eder.
• Bütün Malzemenin Tüketilmesi: 8 ünitenin tamamını bitirene kadar kat atmaya devam edilmelidir. Genelde 4. katta boya bitmiş gibi görünse de eldeki tüm üniteleri gövdeye yedirerek 5. katı da tamamlamak bakır yoğunluğunu (DFT 200 mikron) maksimuma çıkaracaktır.
• Bantların Sökülmesi: Son kat biter bitmez, boya henüz yaşken maskeleme bantları sökülmelidir. Epoksi tamamen kuruduktan sonra bantları sökmek boya kenarlarının kırılmasına veya soyulmasına yol açar.

5.5  Uygulama Sonrası Kritik Kuruma Koşulları

⚠ Hayati Uyarı Uygulama bittikten sonra tekne en az 48 saat yağmurdan ve su temasından kesinlikle korumalıdır. Epoksi kürlenmeden suyla temas ederse (su bazlı olduğundan) çözünür ve akar.

4. Günü bu şekilde kesintisiz ve kusursuz tamamladıktan sonra, boyamız 5 gün boyunca kendi kendine kürlenecektir.

6. 7. Gün: Bakırın Aktifleştirilmesi (Burnishing) Zımparası

Bu işlem, uyguladığımız sistemin deniz altındaki kirlenme önleme (anti-fouling) performansını ilk günden itibaren maksimuma çıkaracak hayati bir dokunuştur.

6.1  Neden Aktifleştirme (Burnishing) Yapıyoruz?

Coppercoat, bakır yoğunluğu son derece yüksek bir epoksi reçinedir. Uygulama bittikten ve boya tamamen kürlendikten sonra, yüzeydeki bakır partiküllerinin üzeri mikroskobik düzeyde şeffaf bir epoksi tabakasıyla kaplanır.

• Eğer tekneyi bu şekilde doğrudan suya indirirsek, epoksi tabakası bakırın deniz suyuyla temas etmesini engeller ve boya ilk aylarda kirlenmeye karşı yeterince aktif olamaz.
• Amaç: İnce ve hafif bir zımpara ile yüzeydeki bu mikroskobik epoksi filmini sıyırmak ve saf bakır tozunu (%99 saflıkta) doğrudan dış dünyaya açık hale getirmektir. Bu işlem, boyanın koruma gücünü suya indiği ilk saniyeden itibaren %100 devreye sokar.

6.2  Kullanılacak Malzemeler ve Hazırlık

• Zımpara Seçimi: Kesinlikle kalın zımparalar kullanılmamalı. Teknik kılavuza göre en ideal seçim 400 ila 600 kum (grade) “Sulu” (Wet & Dry) zımpara kağıdı veya ince yeşil/gri Scotch-Brite keçe pedlerdir.
• Ekipman: Bol miktarda tatlı su (kova, sünger veya hafifçe püskürten bir hortum) ve temiz bezler.
• Güvenlik: Bu işlem sulu yapılacağı için toz çıkmayacaktır ancak bakır kalıntılarının cilde temas etmesini önlemek için lateks eldiven ve koruyucu gözlük kullanmaya devam edilmelidir.

6.3  Adım Adım Aktifleştirme Tekniği

6.3.1. Islak Çalışma (Wet Sanding)

• Zımparayı kesinlikle kuru olarak yapılmamalıdır. Kuru zımpara hem Coppercoat yüzeyini aşırı çizer hem de zımpara kağıdının saniyeler içinde dolup körelmesine neden olur.
• Çalışacak bölge hortum veya süngerle bolca ıslatılmalı, zımpara kağıdı suya batırılarak ve yüzey her zaman ıslak olacak şekilde çalışılmaldır.

6.3.2. Uygulama Hareketi (Car Bonnet Tekniği)

• Zımparayı yüzeye sertçe bastırılmamalı; amaç boyanın kalınlığını azaltmak değildir.
• Altın Tavsiye: Zımparayı veya Scotch-Brite pedi, bir araba kaportasına cila uyguluyormuş gibi hafif, dairesel ve yumuşak hareketlerle yüzeyde gezdirebilir.

6.3.3. Renk Değişimini İzleme (Görsel Kontrol)

• Zımparaya başlandığında Coppercoat yüzeyi mat, donuk ve koyu kahverengi/bakır rengindedir.
• Hafifçe zımparaladıkça, şeffaf epoksi sıyrılacak ve altından metalik, parlak, yeşilimsi/altınımsı taze bakır rengi açığa çıkacaktır.
• Gövdede donuk kahverengi alan kalmayıp, tüm karina homojen bir şekilde bu parlak metalik bakır görünümüne kavuştuğunda o bölgedeki işlem başarıyla tamamlanmış demektir.

6.3.4. Toz ve Çamur Temizliği

• Zımparalama esnasında yüzeyde bakır tozu içeren gri/kahverengi çamurlu bir su birikecektir.
• Bu çamurun gövde üzerinde kuruyup kalmasına izin vermeden, bol temiz tatlı suyla tüm karinayı yıkanarak tamamen durulanmalıdır. İşlem bittiğinde gövde pürüzsüz, kadifemsi ve hafif parlayan metalik bir dokuya sahip olacaktır.

6.4  Sehpa Yerlerinin (Pad Areas) Rütuşu

Tekne vinçle askıya alındığında sehpaların altında kalan boyanmamış ya da zımparalanmamış lokal alanlar kalacaktır.

• Bu alanlara hızlıca son kat rütuş boyası uygulandıktan sonra, lokal olarak kurumasını beklenir (gerekirse sıcak hava tabancasıyla kürlenme hızlandırılabilir).
• Ardından bu rütuş yapılan küçük bölgeleri de suya inmeden hemen önce ıslak Scotch-Brite veya 400 kum zımpara ile hafifçe ovalayarak aktifleştirlir.

💡 Sonuç Galene Nomad artık mavi sularla buluşmaya ve en az 10-15 yıl boyunca her yıl zehirli boya yapma zahmetini unutturmaya tamamen hazır!